Vraag tien mensen of ademhaling helpt bij stress, en tien mensen zeggen ja. Vraag daarna wanneer ze het voor het laatst bewust hebben gebruikt op een moeilijk moment, en het wordt stil.
Dat gat — tussen weten dat iets werkt en het daadwerkelijk pakken — is het grootste probleem in dit hele vakgebied.
Kennen is niet kunnen
Je kunt alles weten over ademhaling. De fysiologie, het zenuwstelsel, welke verhouding tussen in- en uitademing rustgevend is. En dan sta je in een gesprek dat de verkeerde kant op gaat, en gebruik je er niets van.
Dat komt niet doordat je het vergeet. Het komt doordat je op zo'n moment geen nieuwe dingen probeert. Als je hoofd omslaat, val je terug op wat er al ingesleten zit. En als ademhaling daar niet bij hoort, pak je wat je wél honderd keer hebt gedaan: je verharden, doorpraten, weglopen, of later een glas inschenken.
Wat je nooit gebruikt hebt, kun je niet pakken op het moment dat je het nodig hebt.
Waarom je het moet oefenen als er níets aan de hand is
Dit is het contra-intuïtieve deel. De momenten waarop je ademhaling het hardst nodig hebt, zijn niet de momenten om het te leren.
Je oefent op dinsdagmiddag, als er niets bijzonders speelt. Twee minuten, terwijl je toch in de auto zit of achter je bureau. Precies dan voelt het nutteloos — je bent immers al rustig. En precies dan sleep je het patroon erin.
Vergelijk het met een brandoefening. Niemand oefent tijdens de brand.
Hoe het lichaam en het hoofd elkaar aansturen
Je ademhaling en je zenuwstelsel praten voortdurend met elkaar, in beide richtingen. Kort en hoog ademen hoort bij alarm. Langzaam ademen met een langere uitademing dan inademing hoort bij veiligheid: je hartslag zakt, je spieren laten los.
Het bruikbare inzicht is dat het beide kanten op werkt. Je ademhaling volgt je stemming, maar je stemming volgt ook je ademhaling. Je hoeft dus niet te wachten tot je je rustiger voelt om rustiger te ademen. Je begint bij de ademhaling en de rest komt achteraan.
Dat is geen geloofskwestie. Dat merk je binnen een paar minuten aan je eigen lijf.
De simpelste versie
Als je vandaag één ding doet, doe dan dit:
- Vier tellen in door je neus.
- Even vasthouden.
- Vijf tellen uit door je mond.
- Zes rondes. Klaar.
Dat is het. Anderhalve minuut. Het is bewust klein gehouden, want de grootste reden dat mensen stoppen is dat ze te groot begonnen. Een uur meditatie per dag houdt niemand vol. Twee minuten wel.
Meteen proberen
Op de homepage staat een oefening die met je meeademt — je hoeft niet te tellen, je volgt de cirkel.
De twee soorten ademwerk
Er zit verschil tussen wat je dagelijks gebruikt en wat je in een sessie doet.
- Kalmerend ademen is je dagelijkse gereedschap. Rustig in, langer uit. Voor een gesprek, na een mail, als je 's nachts wakker ligt.
- Activerend ademen is intensiever en brengt je juist ergens naartoe. Het maakt energie los, en vaak ook wat eronder zit. Hier komen de inzichten vandaan waar deelnemers over vertellen — dat een sessie hen liet zien welk gesprek ze al maanden ontweken.
Die tweede vorm doe je met begeleiding, liggend op een veilige plek. En nooit in of bij water — dat is de belangrijkste veiligheidsregel die er is.
Wanneer je weet dat het van jou is
Je merkt het aan iets kleins. Er komt een bericht binnen dat je niet wilde lezen, je voelt je borst dichtklappen, en zonder erover na te denken gaat je uitademing langer.
Dat is het moment waarop je een tool niet meer kent, maar hébt. Vanaf dan werkt het pas.